De plannen voor het komende jaar worden op veel plekken alweer gesmeed. Strategische doelstellingen, KPI’s, verandertrajecten – alles gericht op prestatie, innovatie en wendbaarheid. En toch sluimert er onder de oppervlakte iets wat vaak niet wordt benoemd in die plannen: de energie van medewerkers raakt op.
Niet omdat ze het werk niet aankunnen. Maar omdat ze geen ruimte meer ervaren. Geen verbinding. Geen gesprek.
We zitten in veel organisaties in een soort “stilstand in beweging”, zoals Arend Ardon dat in Doorbreek de cirkel zo treffend noemt. We wíllen verandering, maar houden zelf het oude patroon in stand:
- Leidinggevenden die zeggen dat medewerkers meer eigenaarschap moeten nemen, maar zelf weinig ruimte geven.
- Medewerkers die zich terugtrekken en afwachten, omdat ze het gevoel hebben dat hun stem er niet toe doet.
- Teams die blijven hangen in overleg en analyse, maar geen echte keuzes maken.
- Groepen mensen die het niet lukt binnen de eigen invloedsfeer te werken aan verbetering en vooral bezig zijn met wijzen naar de ander.
En zo ontstaat er een cirkel van frustratie, miskenning en vermijding – die we alleen kunnen doorbreken door het gesprek wél aan te gaan.
Tijd voor échte dialoog over mentale energie
Als we willen dat medewerkers bevlogen, gezond en betrokken blijven, dan moeten we iets anders doen dan weer een enquête of vitaliteitsweek organiseren.
Wat wél werkt? Echte, gelijkwaardige gesprekken op teamniveau over hoe het écht gaat. Niet één keer, maar structureel. Niet alleen over werkdruk, maar juist ook over energie:
- Waar loop je op leeg?
- Wat geeft je voldoening?
- Waar voel je ruimte, en waar niet?
Het JD-R model is hiervoor een uitstekend startpunt. Het brengt de balans tussen stressoren en energiebronnen scherp in beeld. En met het daarop gebaseerde EnergieKompas maak je die balans concreet, visueel én bespreekbaar – op een manier die uitnodigt tot actie.
Van praten óver mensen, naar praten mét mensen
Te vaak blijft mentale energie een onderwerp dat “van boven” wordt benaderd: als risico, als verzuimprobleem, als KPI. Maar duurzame inzetbaarheid is geen spreadsheet – het is een menselijke kwestie. En die vraagt om menselijk contact.
Daarom mijn pleidooi:
Gebruik het komende jaar om de cirkel te doorbreken.
Maak mentale energie en werkbeleving een vast onderwerp van gesprek in teams. Gebruik het JD-R model als gemeenschappelijk kader en het EnergieKompas als hulpmiddel om samen te groeien.
En durf als HR, leidinggevende of bestuurder het goede voorbeeld te geven:
Niet nog meer controle en sturing, maar juist meer ruimte, vertrouwen en dialoog.
